नयाँ विमानस्थलबाट सिधै विदेश उडानको अपेक्षा थियो । अपेक्षा यथार्थमा परिणत हुन नपाउँदै अप्रत्यासित राष्ट्रिय शोक आइपर्‍यो । पोखरामा आइतबार बिहान भएको यती एयरलाइन्सको विमान दुर्घटनामा परी ६९ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भइसकेको छ । बेपत्ता ३ जनाको खोजी र उद्धार जारी छ । यो दुर्घटनाले नेपालीलाई मर्माहत बनाएको छ ।

प्रत्यक्ष रुपमा आफन्त गुमाउनेको असीम पीडा त छँदै छ, यसै पटक ७२ जना नेपाली गुमाएपछि नेपालको हवाई यात्रा र अबको सम्भावनामाथि पनि प्रश्न उठेको छ । घटनाको सत्यतथ्य पत्ता लगाउन गठित विमान दुर्घटना जाँच आयोगले काम सुरु गरेको छ । विमानको ‘ब्ल्याक बक्स’ सोमबार बिहान भेटिएको छ । ब्ल्याक बक्स आयोगलाई बुझाइसकिएको छ । ब्ल्याक बक्स विमान दुर्घटनाका कारण पत्ता लगाउन महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

ब्ल्याक बक्समा फ्लाइट राडर रेकर्ड र ककपिट भ्वाइ रेकर्ड हुन्छ । सरकारले आइतबार दुर्घटनामा परेको यती एयरलाइन्सको विमानको दुर्घटनाको सत्यतथ्य पत्ता लगाउन ५ सदस्यीय जाँच आयोग गठन गरेको थियो । आयोगको संयोजकमा पूर्वसचिव नागेन्द्र घिमिरे छन् । दुर्घटनाका कारण पहिचान गर्न र आगामी दिनमा त्यस्ता दुर्घटना दोहोरिन नदिनका लागि अपनाउनुपर्ने सुझावसहितको प्रतिवेदन दिन आयोग गठन गरिएको हो ।

आयोगलाई ४५ दिनको समयावधि दिइएको छ । आयोगले दुर्घटनाका कारण पहिचान गर्नुका साथै आगामी दिनमा त्यस्ता दुर्घटना हुन नदिनका लागि गर्नुपर्ने कार्यका लागि सुझावसहितको प्रतिवेदन पेस गर्ने जिम्मेवारी दिइएको छ ।

गैरसैनिक हवाई उडान दुर्घटना जाँच नियमावली, २०७१ बमोजिम दुर्घटना जाँच आयोग गठन गरिएको हो । नेपालको आकासमा अहिलेसम्म एक सयभन्दा बढी दुर्घटना भएका छन् । अधिकांश घटनाको कारण पत्ता लगाउन आयोग बनाइन्छन् । तर ती प्रतिवेदन न सार्वजनिक हुन्छन्, न दुर्घटना कम गर्ने उपायहरु अवलम्बन गरिन्छन् ।

यो दुर्घटनाले नेपाली आकास सुरक्षित नभएको देखाएको छ । यती एयरलाइन्स र यसकै अर्काे सहायक कम्पनी तारा एयर गरी सन् २००४ देखि हालसम्म ७ विमान दुर्घटनामा परिसकेका छन् । विमान दुर्घटनाका शृंखलाले यो कम्पनीको हवाई उडान सुरक्षा, विश्वसनीयता, गुणस्तरीयता, व्यवस्थापन लगायत थुप्रै विषयमा प्रश्न उठाएको छ ।

जहाज सही तवरले उडान भर्न र अवतरण गर्न मौसम, उपकरण, सञ्चार, नियमन आदिलगायत सबै पक्षको एकसाथ सहयोग चाहिन्छ । कुनै एक पक्षको मात्र गल्ती वा कमजोरीले घातक दुर्घटना हुन सक्छ । नेपालमा नियमन पक्ष कमजोर छ ।

नेपालको उडानलाई युरोपियन युनियन लगायत आइकाओले कालो सूचीमा राखेको थियो । दुर्घटनाको पीडामा चिन्तामा बसेर जीवन चल्दैन । चिन्तन गरी न्यूनीकरणका उपाय खोज्नुपर्छ । विपद्को बिर्सिदै फेरि नयाँ विपद्को शिकार हुनबाट जोगिन सजगता जरुरी छ ।