पोखरा ।
अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) कास्कीको आयोजनामा नेपाल मानव अधिकार वर्ष पुस्तक २०२४ को प्रकाशन पूर्व समीक्षा गरिएको छ । कार्यक्रममा कास्कीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी गंगाबहादुर क्षेत्रीले नेपाल मावनअधिकार वर्ष पुस्तकले मानव अधिकार उल्लघंनका घटनालाई न्यूनीकरण गर्न सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरे । कार्यक्रमले सरकारलाई झक्झकाउने तथ्यांक दिने उनको भनाइ छ ।

जिल्ला समन्वय समिति कास्की प्रमुख लीलाधर पौडेलले मानवअधिकार उल्लघंनका घटना न्यूनीकरण गर्न राज्यले आवश्यक पहल गर्नुपर्नेमा जोड दिए । मानव अधिकारका घटनामा आफू संवेदनशील रहेकाले अरुलाई पनि सचेत रहन उनको अनुरोध छ । गण्डकी प्रदेशका सचिव तीर्थराज भट्टराईले कानुनको अधिनमा रहेर कर्तव्यका पालना गरे, आधा समस्या समाधान हुने विचार राखे ।

कार्यक्रमका वक्ताहरुले न्यायिक प्रक्रियाको अन्तिम चरणसम्म पीडितको बयान एउटै नहुँदा थप पीडामा पर्ने गरेको सुनाए । उनीहरूले आर्थिक अवस्था कमजोर भएका कारण अधिकांश पीडितहरू होस्टाइल हुने गरेको उल्लेख गरे । बलात्कार, यौन दुव्र्यवहार, हत्या र अधिकांश बहुविवाह कसुरका पीडितहरू अदालतसम्म पुग्दा होस्टाइल भइसक्ने उनीहरुले औंल्याए ।

बलात्कार, यौन दुव्र्यवहार, हत्या र बहुविवाह कसुरका अधिकांश पीडित अदालतसम्म पुग्दा होस्टाइल भईसक्ने

इन्सेक गण्डकी प्रदेश प्रमुख शिव खकुरेलले स्थलगत रिपोर्टिङका क्रममा सुरक्षा जोखिम बढी हुने सुनाए । उनले अपराधमा संलग्नबाट प्रत्यक्ष रूपमा एक/दुई जनालाई अन्यायमा परे जस्तो देखिए पनि उसको पछाडि पीडामा पर्नेहरूको संख्या ठूलो हुने उल्लेख गरे ।

महिला मानव अधिकार रक्षक कास्की अध्यक्ष केशु भुजेलले अघिल्लो वर्षभन्दा यस वर्ष महिला हिंसाका घटनाहरु बढ्कोमा चिन्ता जनाइन् । कोपिला नेपालकी बिना सिलवालले राज्यले ज्यादतिका घटना न्यूनीकरण गर्दै अपांगमैत्री भवन बनाउन पहल गर्नुपर्नेमा जोड दिइन् । नेपाल पत्रकार महासंघ कास्की उपाध्यक्ष रापप्रसाद तिमिल्सिनाले न्याय प्रभावकारी भएको खण्डमा मात्र नागरिक सुरक्षित हुन सक्ने बताए ।

कार्यक्रममा गैसस महासंघ गण्डकीका कार्यवहाक अध्यक्ष पदमराज पहारीले पीडितलाई न्यायको पहुँचमा पु¥याउन समाजका सरोकारवालले सहयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिए । इन्सेकले कास्कीमा सन् २०२३ जनवरीदेखि डिसेम्बरसम्म १ सय ५८ वटा मानवअधिकार उल्लंघन र ज्यादतीका घटना अभिलेख गरेको छ ।

जसमा बालबालिका सम्बन्धित हुने सबै प्रकारका घटनाबाट १९ जना, कुटपिटका १२ जना, अमानवीय व्यवहारका १५ जना, बम विस्फोटबाट घाइते २ जना र धक्कीबाट ४ जनालाई ज्यादतीको जनाइएको छ । महिलामाथि हुने घरेलु हिंसा, जबर्जस्ती करणी, यौन दुव्र्यवहार र महिला बेचबिखनबाट १ सय ४ जना र परिवारजनबाटै १ जनाको हत्या भएकोे अभिलेख इन्सेकको छ ।