खुसीः जीवनको अनुपम यात्रा

वेदहरि तिमिल्सिना २०८२ साउन ८ गते ९:३७

जीवन आफैँमा एउटा अनुपम यात्रा हो र खुसी यस यात्राको सबैभन्दा सुन्दर गन्तव्य मानिन्छ । यो कुनै निश्चित ठाउँ वा क्षणमा मात्र पाइने वस्तु होइन, बरु यो त हामीले जीवनका हरेक मोडमा महसुस गर्ने एउटा भावना हो । खुसीको यात्रामा हामी कहिले हाँस्छौँ, कहिले रुन्छौँ, कहिले सिक्छौँ र कहिले अगाडि बढ्छौँ । यो यात्रामा सफलता, सम्बन्ध, स्वास्थ्य र व्यक्तिगत सन्तुष्टि जस्ता विभिन्न आयामहरू जोडिएका हुन्छन् ।

Advertisement


खुसी बाहिरी परिस्थितिमा मात्र निर्भर नभई, हाम्रो सोच, दृष्टिकोण र छनोटमा पनि धेरै हदसम्म निर्भर गर्दछ । सानातिना कुरामा रमाउन सिक्नु, अरूलाई सहयोग गर्नु, कृतज्ञता व्यक्त गर्नु र सकारात्मक ऊर्जा फैलाउनुले यो यात्रालाई अझ अर्थपूर्ण बनाउँछ । जीवनका चुनौतीहरूलाई स्वीकार गर्दै, तीबाट पाठ सिक्दै र हरेक दिनलाई एउटा नयाँ अवसरका रूपमा हेर्दै अगाडि बढ्नु नै खुसीको यात्रा हो । यो यात्रा निरन्तर चलिरहन्छ र यसमा हामीले गर्ने हरेक अनुभवले हामीलाई अझ परिपक्व र बलियो बनाउँछ ।


हाम्रो जीवनको दौडमा हामी प्रायः भौतिक प्राप्ति, ठूला उपलब्धि र पद–प्रतिष्ठाको पछि लाग्ने गर्छौँ । धन, पद र सुख–सुविधाको खोजीमा यति व्यस्त हुन्छौँ कि जीवनको वास्तविक अर्थ नै भुल्न पुग्छौँ । तर, यदि एक क्षण रोकिएर सोच्ने हो भने, हामी यो सबै केका लागि गर्दैछौँ? अन्ततः, हामी सबैले खोज्ने एउटै कुरा हो खुसी । खुसी नै जीवन हो, किनकि खुसीविनाको जीवन रङहीन र अर्थहीन हुन्छ । यो केवल एउटा भावना मात्र होइन; यो जीवन जिउने तरिका हो, जीवनलाई हेर्ने दृष्टिकोण हो र जीवनको हरेक क्षणलाई अँगाल्ने क्षमता हो ।

Advertisement


हामी प्रायः खुसीलाई कुनै बाह्य कारक वा ठूला घटनाहरूसँग जोड्छौँ । जस्तो कि, ’जब म धनी हुन्छु, तब म खुसी हुन्छु,’ वा ’जब म विवाह गर्छु, तब म खुसी हुन्छु,’ अथवा ’जब मैले जागिर पाउँछु, तब म खुसी हुन्छु ।’ यस्ता सर्तहरूले हामीलाई खुसीबाट टाढा राख्छन् । हामी भविष्यमा खुसीको खोजी गर्छौँ तर वर्तमानमा उपलब्ध खुसीका साना क्षणहरूलाई बेवास्ता गर्छौँ । वास्तविकता के हो भने, खुसी कुनै गन्तव्य होइन, यो एउटा यात्रा हो । यो हामीले हरेक दिन अनुभव गर्ने सानातिना कुराहरूमा लुकेको हुन्छ—बिहानको चियाको चुस्कीमा, साथीहरूसँगको हाँसोमा, प्रकृतिसँगको सामीप्यतामा वा कसैलाई मद्दत गर्दा मिल्ने आत्मसन्तुष्टिमा आदि ।


खुसीको वास्तविक अर्थ र यसको अभिव्यक्ति
खुसीको परिभाषा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन सक्छ । कसैका लागि खुसी भनेको शान्ति र स्थिरता हुन सक्छ भने, कसैका लागि यो उत्साह र चुनौतीहरू सामना गर्नु हुन सक्छ । तर यसको मूलमा, खुसी भनेको आफूभित्रको सन्तुष्टि र शान्ति हो । यो परिस्थितिको दास नभई, हरेक परिस्थितिमा आफूलाई सकारात्मक राख्न सक्ने क्षमता हो । खुसी तब आउँछ जब हामी आफूलाई स्वीकार गर्छौँ, आफ्ना कमजोरीहरूलाई अँगाल्छौँ र आफ्नो बलमा विश्वास गर्छौँ । यो केवल सकारात्मक सोच्नु मात्र होइन, बरु नकारात्मकतालाई पनि स्वीकार गरेर त्यसबाट सिक्ने र अगाडि बढ्ने क्षमता हो ।

Advertisement


खुसी कुनै क्षणिक आनन्द मात्र होइन । यो जीवनको गहिराइबाट आउने एउटा स्थायी अवस्था हो, जुन भित्री शान्ति र सन्तुष्टिबाट उत्पन्न हुन्छ । हामीले अक्सर महँगा वस्तुहरू, सामाजिक मान्यता वा शक्तिलाई खुसीको स्रोत ठान्छौँ । तर, यी सबै बाह्य कुराहरू हुन् । साँचो खुसी हाम्रो भित्री संसारमा पाइन्छ । जब हामी आफैँसँग शान्तिमा हुन्छौँ, अरुसँगको सम्बन्ध सुमधुर हुन्छ र हामी आफ्नो जीवनको उद्देश्य पत्ता लगाउँछौँ, तब मात्र हामी वास्तविक खुसीको अनुभव गर्छौँ ।


मनको खुसीपन विभिन्न तरिकाले प्रस्तुत हुन्छ । यो एक आन्तरिक अवस्था भए तापनि यसको प्रभाव शारीरिक र भावनात्मक दुवै रूपमा देख्न सकिन्छ । जब कोही व्यक्ति खुसी हुन्छ, उसको अनुहारमा मुस्कान देखिन्छ, आँखा चम्किला हुन्छन् र ऊ ऊर्जावान् महसुस गर्छ । खुसीपनले मानिसको बोलीमा सकारात्मकता ल्याउँछ, आवाजमा आत्मविश्वास र उत्साह झल्किन्छ । सामाजिक रूपमा, खुसी व्यक्ति अरूसँग सहयोगपूर्ण, मिलनसार र हाँसखेल गर्ने हुन्छन् । उनीहरू आफ्नो खुसी बाँड्न चाहन्छन् र अरूलाई पनि खुसी बनाउन प्रयास गर्छन् । मानसिक रुपमा, खुसीपनले तनाव कम गर्छ, चिन्ता हटाउँछ र सकारात्मक विचारहरूलाई प्रोत्साहन गर्छ, जसले जीवनमा आउने चुनौतीहरूको सामना गर्न मद्दत गर्छ । समग्रमा, मनको खुसीपन एक बहुआयामिक अभिव्यक्ति हो जसले व्यक्तिको जीवनशैली र सम्बन्धहरुमा सकारात्मक प्रभाव पार्छ ।

जब हामी खुसीलाई बाहिरी कुरामा खोज्न छोडेर भित्रैबाट महसुस गर्छौँ, तब हामीले जीवनको वास्तविक सौन्दर्य र सार्थकता पत्ता लगाउँछौँ ।


विद्वानहरुको नजरमा खुसीः जीवनको गहिराइ
खुसीलाई विभिन्न दार्शनिक (फिलोसोफर), मनोवैज्ञानिक (साइकोलोजिस्ट) र अन्य विचारकहरू (थिङ्कर) ले आ–आफ्नो दृष्टिकोणबाट परिभाषित गरेका छन् । उनीहरूका भनाइले खुसीको बहुआयामिक स्वरूपलाई दर्शाउँछ ।


अरस्तुः ‘उत्कृष्ट जीवन’ (युडेमोनिया)
प्राचीन ग्रीक दार्शनिक अरस्तुका अनुसार, वास्तविक खुसी भनेको ‘युडेमोनिया’ हो, जसलाई ‘समृद्धि’ वा ‘उत्कृष्ट जीवन’ भनेर अनुवाद गरिन्छ । उनी भन्छन्ः ‘खुसी हामी आफैँमा निर्भर गर्छ । (ह्यापिनेस डिपेन्ड्स अपन आवरसेल्भ्स ।) अरस्तुले खुसीलाई क्षणिक सुखभन्दा माथि राखेर सद्गुणपूर्ण जीवन (भर्चुअस लाइफ) र तर्कको प्रयोगबाट प्राप्त हुने अवस्थाका रूपमा बुझाएका छन् । मानिसको कार्य बुद्धिमत्तापूर्वक गर्नु र त्यसलाई उत्कृष्ट रूपमा गरेर नै वास्तविक खुसी प्राप्त हुन्छ भन्ने उनको धारणा हो ।


हाम्रो समाजमा यसको सान्दर्भिकताः हाम्रो समाजमा धेरैजसो मानिसले अरूसँग आफूलाई तुलना गरेर वा भौतिक सम्पत्तिको पछि लागेर खुसी खोज्ने गर्छन् । तर अरस्तुले भनेजस्तै, जब हामी आफ्नो क्षमता, कौशल र सद्गुण (जस्तैः इमानदारी, दया, लगनशीलता) को प्रयोग गरेर समाज र आफ्नो जीवनमा राम्रो काम गर्छौँ, तब मात्र गहिरो र दिगो खुसी मिल्छ । एक किसानले आफ्नो खेतमा पसिना बगाएर राम्रो बाली लगाई आत्मसन्तुष्टि पाउँछ भने, त्यो अरस्तुले भनेको ’उत्कृष्ट जीवन’ को एउटा पाटो हो । विद्यार्थीले मेहनत गरेर राम्रो नतिजा ल्याउँदा पाउने खुसी पनि यस्तै हो । यो अरूले देख्ने वा प्रशंसा गर्ने कुरा मात्र नभई, आफूले गरेको कामको गुणस्तर र त्यसबाट प्राप्त हुने आत्मिक शान्ति हो ।


महात्मा गान्धीः विचार, वचन र कर्मको सामञ्जस्य
भारतका महान् नेता तथा विचारक गान्धीजीका अनुसारः ‘खुसी तब हुन्छ जब तपाईंले के सोच्नुहुन्छ, के भन्नुहुन्छ र के गर्नुहुन्छ, ती सबै कुरामा सामञ्जस्य हुन्छ ।’ (ह्यापिनेस इज ह्वेन ह्वाट यु थिंक, ह्वाट यु से, एन्ड ह्वाट यु डु आर इन हार्मोनी ।)
गान्धीजीले खुसीलाई हाम्रो विचार, वचन र कर्मबीचको तालमेलसँग जोडेका छन् । जब हामीले एउटा कुरा सोच्छौँ, अर्को कुरा भन्छौँ र अर्कै काम गर्छौँ भने, हाम्रो मनमा द्वन्द्व पैदा हुन्छ र हामी दुःखी हुन्छौँ । तर जब यी तीनै कुराहरू इमानदारी र पारदर्शिताका साथ एउटै दिशामा अगाडि बढ्छन्, तब हाम्रो मन शान्त हुन्छ र हामीले वास्तविक खुसीको अनुभव गर्छौँ ।


हाम्रो समाजमा यसको सान्दर्भिकताः नेपाली समाजमा गान्धीको यो भनाइको ठूलो महत्त्व छ । कहिलेकाहीँ सामाजिक दबाब वा व्यक्तिगत स्वार्थका कारण मानिसहरूले भित्र एक कुरा सोचेर बाहिर अर्कै कुरा बोल्ने र अर्कै व्यवहार गर्ने प्रवृत्ति देखिन्छ । यस्ता द्वैध व्यवहार (डबल स्ट्यान्डड्र्स) ले व्यक्तिमा तनाव र अशान्ति बढाउँछ । गान्धीको भनाइले हामीलाई आफ्नो नैतिक मूल्य र आचरणलाई एकरूप बनाउन प्रेरित गर्छ । जब हामी आफ्नो बोली र व्यवहारलाई आफ्नो सोचअनुसार बनाउँछौँ, तब हामी आफूसँग र समाजसँग पनि इमानदार हुन्छौँ । यसले विश्वास र सम्बन्ध बलियो बनाउँछ र अन्ततः हामीलाई शान्तिपूर्ण र खुसी जीवन जिउन मद्दत गर्छ ।


मार्कस ओरेलियसः मनस्थितिको गुणस्तर
स्टोइक दार्शनिक ओरेलियसले खुसीलाई हाम्रो मनस्थितिमा निर्भर हुने बताउँछन्ः ‘तपाईंको जीवनको खुसी तपाईंको विचारको गुणस्तरमा निर्भर गर्दछ ।’ (द ह्यापिनेस अफ योर लाइफ डिपेन्ड्स अपन द क्वालिटी अफ योर थट्स ।) यसको अर्थ हो, बाहिरी परिस्थितिले भन्दा पनि हामीले ती परिस्थितिहरूलाई कसरी लिन्छौँ भन्ने कुराले हाम्रो खुसी निर्धारण गर्छ ।


मार्टिन सेलिग्म्यानः सकारात्मक मनोविज्ञानका प्रकार
सकारात्मक मनोविज्ञानका पिता मानिने सेलिग्म्यानले खुसीका तीन प्रकार बताएका छन्ः
आनन्द र सन्तुष्टिः क्षणिक सुख र इन्द्रियहरूको आनन्द ।
शक्ति र सद्गुणको साकार रूपः आफ्नो बल र सकारात्मक गुणहरू प्रयोग गरेर प्राप्त हुने खुसी ।
अर्थ र उद्देश्यः जीवनमा अर्थ र उद्देश्य खोजेर प्राप्त हुने गहिरो खुसी ।
खुसी कसरी प्राप्त गर्ने?
खुसी प्राप्त गर्नका लागि कुनै जादुई सूत्र छैन, तर केही व्यावहारिक उपायहरू छन् जसले हामीलाई खुसीको बाटोमा डो¥याउन सक्छन्ः


कृतज्ञताको अभ्यासः हामीले आफ्नो जीवनमा भएका राम्रा कुराहरूका लागि कृतज्ञ (ग्रेटफूल) हुन सिक्नुपर्छ । सानासाना कुराहरूमा पनि खुसी खोज्नुपर्छ । हामीसँग जे छ, त्यसको कदर गर्दा र त्यसका लागि धन्यवाद दिँदा मनमा शान्ति र सकारात्मकता बढ्छ । हरेक बिहान उठ्दा तीनवटा कुराहरू सोच्नुहोस् जसका लागि तपाईं कृतज्ञ हुनुहुन्छ । यो सामान्य अभ्यासले तपाईंको दिनलाई सकारात्मक बनाउन सक्छ ।


वर्तमानमा जिउनेः हामी या त विगतको पछुतोमा डुबेका हुन्छौँ वा भविष्यको चिन्तामा हराएका हुन्छौँ । तर खुसी वर्तमानमा हुन्छ । जब हामी वर्तमान पललाई पूर्ण रूपमा जिउँछौँ, तब मात्र हामीले जीवनको वास्तविक सुन्दरता अनुभव गर्न सक्छौँ । माइन्डफुलनेस (सजगता) को अभ्यासले हामीलाई वर्तमानमा केन्द्रित रहन मद्दत गर्छ ।


अरूलाई मद्दत गर्नेः अरूलाई मद्दत गर्दा मिल्ने आत्मसन्तुष्टि (सेल्फ–सटिस्फ्याक्सन) अतुलनीय हुन्छ । जब हामी अरूको जीवनमा सकारात्मक प्रभाव पार्छौँ, तब हामीले आफूभित्र गहिरो खुसीको अनुभव गर्छौँ । परोपकार र सेवाभावले हामीलाई आफूभन्दा ठूलो उद्देश्यसँग जोड्छ ।


स्वस्थ जीवनशैलीः शारीरिक स्वास्थ्यले मानसिक स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ । नियमित व्यायाम, सन्तुलित आहार र पर्याप्त निद्राले हाम्रो ऊर्जा स्तर बढाउँछ र मनलाई शान्त राख्छ । स्वस्थ शरीरमा स्वस्थ मनको वास हुन्छ, जसले खुसीका लागि आधार तयार गर्छ ।


सम्बन्धहरूलाई प्राथमिकता दिनेः मानव सम्बन्धहरू खुसीको महत्त्वपूर्ण स्रोत हुन् । परिवार, साथीभाइ र समुदायसँगको घनिष्ठ सम्बन्धले हामीलाई भावनात्मक सहयोग प्रदान गर्छ र एक्लोपनको भावनालाई कम गर्छ । प्रेम र सम्बन्धले जीवनमा अर्थ थप्छ ।
नकारात्मक विचारहरूलाई व्यवस्थापन गर्नेः जीवनमा चुनौती र नकारात्मकता आउँछन् । महत्त्वपूर्ण कुरा ती विचारहरूलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने हो । नकारात्मक विचारहरूलाई स्वीकार गर्ने, तिनीहरूको कारण पत्ता लगाउने र तिनीहरूलाई सकारात्मक रूपमा बदल्ने प्रयास गर्नुपर्छ । ध्यान (मेडिटेसन) र सकारात्मक आत्म–वार्ता (पोजिटिभ सेल्फ–टक) यसमा सहयोगी हुन सक्छन् ।


लक्ष्य निर्धारण र उपलब्धिः सानातिना लक्ष्यहरू सेट गर्ने र तिनीहरूलाई पूरा गर्दा आत्मविश्वास बढ्छ । तर, यी लक्ष्यहरू वास्तविकतामा आधारित हुनुपर्छ र यिनीहरू खुसी प्राप्तिको माध्यम हुनुपर्छ, न कि खुसी प्राप्तिको एक मात्र उद्देश्य ।
प्रकृतिसँगको सम्बन्धः प्रकृतिमा समय बिताउँदा तनाव कम हुन्छ र मन शान्त हुन्छ । हरियाली, ताजा हावा र प्राकृतिक सौन्दर्यले हाम्रो मुडलाई सकारात्मक बनाउँछ ।


आफ्ना रुचिलाई पछ्याउनेः हामीले मन पराउने कामहरू (जस्तैः पढ्ने, चित्र बनाउने, संगीत सुन्ने, बगैँचामा काम गर्ने) गर्दा आनन्द मिल्छ । यी क्रियाकलापहरूले हामीलाई तनावमुक्त राख्छन् र खुसीको स्रोत बन्न सक्छन् ।


खुसी र दुःखः एक अर्काका परिपूरक
जीवनमा खुसी मात्र हुँदैन, दुःख पनि हुन्छ । दुःखलाई खुसीको विपरीतको रूपमा हेर्नु गलत हुन्छ । दुःख र चुनौतीहरूले हामीलाई सिक्ने अवसर प्रदान गर्छन्, हामीलाई बलियो बनाउँछन् र खुसीको महत्त्व बुझाउँछन् । अँध्यारोबिना उज्यालोको महत्त्व हुँदैन, त्यसैगरी दुःखबिना खुसीको अनुभव पूर्ण हुँदैन । दुःखका क्षणहरूमा पनि धैर्य राख्ने र त्यसबाट सिक्ने प्रयास गर्दा अन्ततः खुसीको मार्ग खुल्छ । जीवनमा सधैँ सबथोक हाम्रो योजनाअनुसार नहुन सक्छ, तर ती चुनौतीहरूलाई कसरी लिन्छौँ भन्ने कुराले हाम्रो खुसी निर्धारण गर्छ ।


खुसीको यात्रामा निरन्तरता र यसका रोचक विशेषताहरू
खुसी एक निरन्तर यात्रा हो । यो कुनै स्थायी अवस्था होइन जहाँ पुगेपछि हामी सधैँभरि खुसी हुन्छौँ । खुसीलाई निरन्तर खोज्नुपर्छ, त्यसलाई पोषित गर्नुपर्छ र त्यसलाई बाँड्नुपर्छ । हामीले जीवनका हरेक पलमा खुसीका अवसरहरू खोज्नुपर्छ र तिनीहरूलाई अँगाल्नुपर्छ । आफूलाई र अरूलाई प्रेम गर्दा, क्षमा गर्दा र स्वीकार गर्दा हामी खुसीको वास्तविक अर्थ बुझ्छौँ ।
खुसी मानव जीवनको एउटा महत्त्वपूर्ण र रोचक पक्ष हो । यसका केही उल्लेखनीय विशेषताहरू हुन्ः


खुसी संक्रामक हुन्छः खुसी एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सजिलै सर्छ । जब तपाईं खुसी हुनुहुन्छ, तपाईंको वरपरका मानिसहरू पनि सकारात्मक ऊर्जा महसुस गर्छन् र खुसी हुन्छन् । यसले सामाजिक सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउँछ ।
आन्तरिक र बाह्य कारकहरूको मिश्रणः खुसी केवल बाह्य घटनाहरूमा मात्र निर्भर हुँदैन । यसमा आन्तरिक सोच, मनोवृत्ति र व्यवहारको पनि ठूलो भूमिका हुन्छ । अनुसन्धानका अनुसार, व्यक्तिको खुसीको स्तर करिब ५० प्रतिशत आनुवंशिक, १० प्रतिशत जीवनका परिस्थितिहरू र बाँकी ४० प्रतिशत आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका कुराहरूमा निर्भर गर्दछ ।


खुसी शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यको लागि लाभदायकः खुसीले हाम्रो प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ, जसले रोगहरूसँग लड्न मद्दत गर्छ । यसले तनाव कम गर्छ, मुटुको स्वास्थ्य सुधार गर्छ र आयु बढाउँछ । खुसी मानिसहरूमा चिन्ता र डिप्रेसनको जोखिम कम हुन्छ ।


खुसी एउटा यात्रा हो, गन्तव्य होइनः मानिसहरू प्रायः कुनै खास लक्ष्य हासिल गरेपछि खुसी हुन्छु भन्ने सोच्छन् (जस्तैः विवाह, धन कमाउने आदि) । तर, खुसी कुनै गन्तव्य नभई एक निरन्तर प्रक्रिया हो । यसमा सानासाना खुसीका पलहरू र अर्थपूर्ण अनुभवहरू समावेश हुन्छन् ।


निद्राको महत्त्वः पर्याप्त र गुणस्तरीय निद्रा खुसीको लागि महत्त्वपूर्ण हुन्छ । निद्राको कमीले हाम्रो समग्र मानसिक स्वास्थ्य र खुसीमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ ।


कृतज्ञता र सकारात्मक सोचको भूमिकाः कृतज्ञता व्यक्त गर्नु र सकारात्मक सोच राख्नु खुसीको लागि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । यसले नकारात्मक भावनाहरूलाई कम गर्छ र मनमा शान्ति ल्याउँछ ।
अरूलाई मद्दत गर्दा खुसी मिल्छः अरूलाई सहयोग गर्दा वा स्वयंसेवा गर्दा मानिसहरूले भित्री खुसी र सन्तुष्टि महसुस गर्छन् । यसले मस्तिष्कमा ’राम्रो महसुस गराउने’ हर्मोनहरू उत्सर्जन गर्छ ।
प्रकृतिसँगको सम्बन्धः बाहिर प्रकृतिमा समय बिताउँदा मानिसहरू बढी खुसी हुन्छन् । विशेषगरी, न्यानो मौसम र पानीको नजिक हुँदा खुसीको स्तर अझ बढ्छ ।


खुसी हुँदाका भिन्न अनुभूतिहरू
खुसी हुँदा मानिसले विभिन्न प्रकारका भावनाहरू अनुभव गर्छन् । जस्तैः
आनन्द (जोय): यो खुसीको सबैभन्दा सामान्य र तीव्र अनुभूति हो । यसमा मन प्रफुल्लित हुन्छ र मुहारमा मुस्कान आउँछ ।
सन्तुष्टि (कन्टेन्टमेन्ट): जब व्यक्तिले आफूसँग भएका कुराहरूमा सन्तुष्टि महसुस गर्छ र कुनै कुराको अभाव देख्दैन, तब यो अनुभूति हुन्छ । यसमा शान्ति र आत्मसन्तुष्टि मुख्य हुन्छ ।
उत्साह (एक्साइटमेन्ट): कुनै नयाँ कुरा गर्न वा केही राम्रो हुने अपेक्षामा हुने तीव्र र सकारात्मक भावना नै उत्साह हो । यसमा ऊर्जाको स्तर उच्च हुन्छ ।
प्रसन्नता (चियरफुलनेस): यो हल्का र रमाइलो प्रकारको खुसी हो, जसमा व्यक्ति खुसी र सकारात्मक महसुस गर्छ । यसमा सानातिना कुरामा पनि रमाइलो मान्ने प्रवृत्ति हुन्छ ।
आशा (होप): भविष्यमा राम्रो हुने अपेक्षा र विश्वासको भावनालाई आशा भनिन्छ । यसले व्यक्तिलाई सकारात्मक र प्रेरित राख्छ ।


प्रेम/स्नेह (लभ/अफेक्सन): आफूलाई माया गर्ने वा आफूले माया गर्ने व्यक्तिहरूसँग हुँदा हुने विशेष खुसीको अनुभूति हो यो । यसमा भावनात्मक सम्बन्ध र आत्मीयताको गहिरो भावना हुन्छ ।
शान्ति (पिस): मनमा कुनै तनाव वा चिन्ता नभएको अवस्थामा प्राप्त हुने गहिरो आनन्द र निर्मलताको अनुभूतिलाई शान्ति भनिन्छ ।


आत्मविश्वास (कन्फिडेन्स): जब व्यक्तिले आफू कुनै काम गर्न सक्षम छु भन्ने विश्वास गर्छ र त्यसबाट प्राप्त हुने सकारात्मकताले खुसी महसुस गर्छ, तब यो आत्मविश्वासको अनुभूति हुन्छ ।
कृतज्ञता (ग्र्याटिच्युड): कसैले गरेको सहयोग वा आफ्नो जीवनमा भएका राम्रा कुराहरूको लागि धन्यवाद व्यक्त गर्ने र त्यसबाट प्राप्त हुने सकारात्मक भावनालाई कृतज्ञता भनिन्छ ।
विस्मय/आश्चर्य (वान्डर/अमेजमेन्ट): कुनै सुन्दर वा अविश्वसनीय कुरा देख्दा वा अनुभव गर्दा हुने खुसी मिश्रित आश्चर्यको भावनालाई विस्मय भनिन्छ ।


यी सबै भावनाहरू खुसीका विभिन्न आयाम हुन् जसले जीवनलाई अझ रमाइलो र अर्थपूर्ण बनाउँछन् । अन्तमा, ‘खुसी नै जीवन हो’ भन्नुको अर्थ यो हो कि जीवनलाई खुसीपूर्वक जिउनु नै यसको वास्तविक अर्थ हो । यो जीवनको हरेक पललाई मूल्यवान् ठान्नु र त्यसलाई सकारात्मकताका साथ स्वीकार गर्नु हो । जब हामी खुसीलाई बाहिरी कुरामा खोज्न छोडेर भित्रैबाट महसुस गर्छौँ, तब हामीले जीवनको वास्तविक सौन्दर्य र सार्थकता पत्ता लगाउँछौँ । त्यसैले, हरेक दिनलाई एउटा अवसरको रूपमा लिनुहोस्, मुस्कुराउनुहोस्, माया बाँड्नुहोस् र जीवनका सानासाना खुसीहरूलाई अँगाल्नुहोस् । किनकि, जीवनमा खुसी नहुनु भनेको जीवन नै नहुनु सरह हो । खुसीले नै हामीलाई ऊर्जा दिन्छ, प्रेरणा दिन्छ र जीवनलाई सुन्दर बनाउँछ ।

(तिमिल्सिना जनप्रिय बहुमुखी क्याम्पस, पोखरामा आमसञ्चार तथा पत्रकारिता अध्यापन गर्छन् ।)

तपाईको प्रतिक्रिया